العلامة الحلي ( مترجم : على محمدى )
6
تبصرة المتعلمين في أحكام الدين ( شرح تبصره علامه حلى ) ( فارسى )
اينجا است كه به حكم عقل ، انسان انتخابگر بايد به ترتيب اهميّت و بقول ما طلبه ( ع ) : الاهم فالاهم پيش رود و در اينكه كدام سرى از علوم در درجهء اول از اهميت قرار دارند آراء و افكار انسانها و مكتبهاى مختلف ، متفاوت است ، ولى از ديدگاه مكتب اسلام علوم به دو بخش مىشود : 1 - علوم واجب . 2 - علوم غير واجب از قبيل آگهى به انسان افراد و قبائل در طول تاريخ و . . . علوم واجب به نوبهء خود دو قسم مىشوند : 1 - علومى كه فراگيرى آنها واجب عينى تعيينى است . 2 - علومى كه از واجبات كفائيه هستند همانند دانش طب و قضاوت و كليه علومى كه به نحوى از انحاء جامعه بدان نيازمند است . دانشهائى كه وجوب عينى دارند و بر هر فرد مسلمان آگاهى به آنها ضرورى است ، طبق بيان حديث شريف نبوى كه در صدر اين سخن عنوان شد عبارتند از : 1 - اعتقاديات : بر هر فرد مسلمان آشنائى به مسائل عقيدتى در حدّى لازم است و بايد حد اقل اصول پنجگانهء اعتقادى را همراه دليل و برهان بداند ، اگر چه تخصّص در علم كلام بهگونهاى كه پاسخگوى همه شبهات باشد لازم نيست . 2 - اخلاقيات : بر هر فرد مسلمان واجب است شناخت صفات حسنه و رذيله آنگاه آراسته شدن به كمالات و پيرايش نفس از رذائل « بعثت لاتمم مكارم الاخلاق » . 3 - فقهيات : بر هر فرد مسلمانى واجب است كه به مسائل شرعيهء فرعيهء علميّهء خويش اعم از واجبات و محرمات آشنا باشد و اگر در اين امور مسامحه نمايد فرداى قيامت عذرى نخواهد داشت بنابراين رتبهء دانش فقه در درجهء اوّل از اهميّت يعنى در رديف علوم واجب عينى است . بر اين اساس و بنا به تقاضاى مكرّر بعضى از دوستان اين بنده تصميم